Η Ρωσία σηματοδοτεί πιθανές αντίποινες κατά της δυτικής εμπορικής ναυτιλίας καθώς εντείνεται η επιβολή μέτρων κατά του σκιώδους στόλου

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε στις 12 Αυγούστου ότι η Ρωσία θα απαντούσε εάν δυτικά κράτη κατέσχεταν ρωσικά εμπορικά πλοία, χαρακτηρίζοντας μια τέτοια ενέργεια «πειρατεία και ληστεία». Κατά τη διάρκεια άσκησης του Στόλου του Ειρηνικού, είπε ότι μια απάντηση δεν θα χρειαζόταν να λάβει χώρα στα ίδια ύδατα όπου έγινε η κατάσχεση. Σύμφωνα με το Associated Press, ο ναύαρχος Βίκτορ Λίινα, διοικητής του Στόλου του Ειρηνικού, δήλωσε ότι ο στόλος ήταν έτοιμος να επιθεωρεί και να κρατά πλοία που εξυπηρετούν κράτη τα οποία η Ρωσία θεωρεί μη φιλικά.

Πρόκειται για δηλώσεις πρόθεσης και όχι για δημοσιευμένο ρωσικό κανονισμό, αγγελία προς ναυτιλλομένους ή ανακηρυγμένη ζώνη αποκλεισμού. Η παρούσα εξέταση δεν εντόπισε νέο ρωσικό νομικό μέσο που να επιτρέπει γενική εκστρατεία κατά ξένων εμπορικών πλοίων. Επομένως, το επιχειρησιακό όριο, η γεωγραφική εμβέλεια, η νομική βάση και οι ρυθμίσεις διοίκησης οποιασδήποτε μελλοντικής παρέμβασης παραμένουν μη επαληθευμένα.

Οι δηλώσεις ακολουθούν σημαντική διεύρυνση των περιοριστικών μέτρων της ΕΕ κατά του ρωσικού οικοσυστήματος πετρελαϊκών μεταφορών. Στις 23 Ιουλίου, το Συμβούλιο της ΕΕ πρόσθεσε 41 πλοία στον κατάλογο κυρώσεων, αυξάνοντας τον αριθμό των καταχωρισμένων πλοίων τότε σε 673. Το πακέτο διεύρυνε επίσης τα υφιστάμενα μέτρα για τον σκιώδη στόλο ώστε να καλύπτουν πλοία που τον υποστηρίζουν με ανεφοδιασμό καυσίμων και άλλες υπηρεσίες, και στόχευσε οντότητες του σχετικού οικοσυστήματος, συμπεριλαμβανομένου ενός γραφείου πληρωμάτων. Τα μέτρα αφορούν δεξαμενόπλοια εκτός ΕΕ που συνδέονται με την καταστρατήγηση του μηχανισμού ανώτατης τιμής πετρελαίου, με υποστήριξη του ρωσικού ενεργειακού τομέα, με μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού ή με μεταφορά ουκρανικών σιτηρών που η ΕΕ περιγράφει ως κλεμμένα.

Για πλοιοκτήτες, διαχειριστές, ναυλωτές και συμφέροντα P&I, το άμεσο ζήτημα δεν είναι αλλαγή στους συνήθεις κανόνες διέλευσης αλλά η αύξηση του ενδεχόμενου κινδύνου κρατικής παρέμβασης. Πλοία με εμφανή εμπορική σύνδεση με την ΕΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία ή άλλες χώρες μπορεί να αντιμετωπίσουν αυξημένο έλεγχο σε ύδατα όπου μπορούν να επιχειρούν ρωσικές δυνάμεις, ιδιαίτερα εάν το φορτίο, οι αντισυμβαλλόμενοι, οι πρόσφατοι λιμένες προσέγγισης, η χρηματοδότηση, η ασφάλιση, οι πραγματικοί δικαιούχοι ή οι πάροχοι υπηρεσιών μπορούν να παρουσιαστούν ως υποστήριξη της επιβολής κυρώσεων ή ενός «μη φιλικού» κράτους.

Γιατί έχει σημασία: οι αξιολογήσεις κινδύνου ταξιδιού και ναύλωσης πρέπει να διακρίνουν τη συμμόρφωση με κυρώσεις από την έκθεση σε φυσικούς κινδύνους ασφαλείας. Οι διαχειριστές πρέπει να επανελέγξουν ρήτρες πολεμικού κινδύνου, ελευθερίας ενεργειών, παρέκκλισης, κράτησης, κυρώσεων και ανωτέρας βίας· να διατηρούν ελέγξιμα αρχεία ιδιοκτησίας, φορτίου και παρόχων υπηρεσιών· και να εξασφαλίζουν ότι οι πλοίαρχοι διαθέτουν επικαιροποιημένες διαδικασίες κλιμάκωσης, αναφοράς και ασφάλειας. Πρόκειται για αναλυτική προφύλαξη και όχι για απόδειξη ότι ξένο εμπορικό πλοίο κρατήθηκε πρόσφατα βάσει της δηλωθείσας απειλής.